Дауыс көмекшісі

kk
Қазақша
Русский
English
location

Баға барометрі (2023 қаңтар)

Тәуекелдер мен келешектер

  • Тұтыну бағаларының жалпы өсу қарқыны 4 ай бойы білқалыпты бәсеңдеуде. Бірақ соған қарамастан инфляцияның үдеу қаупі әлі де сақталуда.
  • Қаңтар айында инфляция төмендесе де, халықтың «инфляция әлі де үдей түсуі мүмкін» деген күдігінің басылмауы (бұл жыл сайын болатын құбылыс, ақпан айынан бастап әдетте қайта көтеріле бастайды), сондай-ақ базалық инфляциялық қысымның әрі қарай өсуі базалық мөлшерлемені қазіргі деңгейінде қалдыруды және инфляциялық үрдістің беті қайта бастаса да қаршығалық іс-әрекетті жалғастыруды талап ететін факторлар. Біздің есебіміз бойынша базалықтың одан әрі көтерілу ықтималдығы өте төмен. Себебі инфляцияның қазіргі нақты өсімі реттеушінің болжамына толығымен сәйкес келеді.
  • Ақылы қызметтер бағасының әртекті серпіні, мемлекеттік ынталандырулардың сақталуы болашақта инфляциялық қысымның төмендеу мүмкіндігін тежеп, бағалардың ұзақ уақыт жоғары деңгейде сақталуына ықпал етуі мүмкін.
  • Тұтынушылық белсенділіктің аптығы 2022 жылдың соңынан бастап, басыла бастады. Бұған ұзақ уақыт бойы халықтың нақты табыстарының қысқаруы және тұтыну бағаларының қымбаттауы себеп болды. Енді суына бастаған сол белсенділік инфляциялық қысымның да суынуына септігін тигізеді.
  • Біздің болжам бойынша инфляция жылдық тұрғыда 2023 жылдың алғашқы тоқсанында үдей түсіп, 21.0-22.0%-ға жетеді. Кейін өсуге түрткі болатын ішкі және сыртқы қозғаушы күштердің жоқтығынан бағалар біртіндеп төмендей бастайды.
  • 2023 жылдың ақпанына арналған болашақ «Баға барометрінде» бағалардың болашақ өсу серпінінің қайта қаралған болжамдық мәні ұсынылатын болады. Jusan Analytics жаңартылған болжамында инфляциялық ортаның жақсаруының тұрақты белгілері қамтылады.

Тақырып туралы толық мағлұматты төмендегі құжаттан оқыңыз

Айжан Әлібекова

Аға талдаушы

09 қазан 23

290

Жұмыссыз қалмау жолдары: еңбек нарығының болашағы туралы нені білу қажет

Дүниежүзілік экономикалық форумның сарапшылары (ДЭФ) бизнестің дамуы, мамандықтар мен дағдылар туралы алдағы 5 жылға жаңа болжамдар ұсынды. ДЭФ зерттеуі ірі жұмыс берушілер арасында жүргізілген сауалнамаға және олардың бизнесті, мамандықтарды және дағдыларды дамытуға қатысты болжамдарына негізделді. Сауалнамаға әлемнің барлық аймақтарын қамтитын 45 экономиканы және 27 салалық кластерді қамтитын, 11.3 миллионнан астам адам жұмыс істейтін 803 компания қатысты.

Негізгі тұжырымдар:

  • Жұмыс берушілердің болжауынша жұмыс орындарының 23%-ы құрылымдық өзгеріске ұшырайды;
  • «жасыл экономика» - жаңа жұмыс орындарының басты қайнар көзі;
  • еңбек нарығы үшін ең үлкен қауіп – экономикалық сын-қатерлер;
  • озық технологиялар бизнесті дамытудың басты қозғаушы күші болып қала бермек;
  • сауалнама жүргізілген компаниялардың шамамен 75%-ы 2027 жылға қарай жасанды интеллектіні енгізуді жоспарлауда;
  • 2027 жылға қарай бизнес-міндеттердің 43%-ға жуығын машиналар орындайтын болады;
  • ең сұранысқа ие мамандық – жасанды сана және машиналық оқыту бойынша мамандар;
  • талдамдық ой – мансап жемісті болуы үшін қажетті негізгі дағды;
  • сауалнамаға жауап берген жұмыс берушілердің 47%-ы жұмысқа адам алуда олардың дағдыларын бағалайды, ал 45%-ы диплом талап етеді;
  • алдағы бес жылда жұмыскерлерге қажетті дағдылардың 44%-ы ескіреді, 10 қызметкердің алтауы оқыту курстарынан өтулері керек болады;
  • Қазақстанда жұмыспен қамтылғандардың 5%-ы ғана өздерінің біліктіліктерін жыл сайын арттырады.

Мерзімді зерттеулер


еңбек нарығыБизнесАлександра Молчановская

06 қыркүйек 23

1501

Қаржылық аналитика: күнделікті шығындарға қанша ақша жұмсаймыз?

Күнделікті өмірімізде ақшаны оңды-солды әртүрлі шығындарға жұмсайтынымыз белгілі. Шығындардың көлемі қажеттілігімізге, мән-жайларға және басқа да себептерге қарай әрқалай болып келеді. 

Кейбіреулерге тамақтың сапалы болуы маңызды болса, басқалар тұрақты түрде несие өтеуге мәжбүр болады. Ал базы-біреулер көңіл көтеруге, демалуға 
құмар келеді. Алайда мынадай сұрақтар жиі туындайды: қажеттіліктердің барлығына табысымыз жетеді ме? Лайықты, жайлы өмір сүру үшін қанша ақша керек? Біз өзімізді шығындарымыздың көлеміне қарап, орта тап өкілдеріне жатқыза аламыз ба?

Осыған байланысты біз базалық шығындарға, яғни әрбір адам немесе отбасы үшін сәл де болса жайлы өмір сүруге және негізгі өмірлік қажеттіліктерді қанағаттандыруға қажетті шығындарға талдау жүргізуді ұйғардық. Зерттеу нәтижесі бойынша біз Алматы мен Астана қызметкерлерін олардың табыстары мен шығындарына қарай 6 топқа бөлдік және сондай-ақ әрбір тапқа тиесілі мөлшерді анықтадық, мысалы әлеуметтік аз қамтылғандар, төмен қамтылғандар, төменгі орта тап, орта тап, табыс жоғары және толық қамтамасыз етілгендер.

Негізгі тұжырымдар:

  • Ай сайын базалық шығындарға орта есеппен 246.3 мың теңге немесе жалақының 60%-ы кетеді.
  • Ең көп шығындар жалақы алғаннан кейінгі алғашқы 4 күн ішінде жұмсалады екен.
  • Мегаполистерде жайлы өмір сүру және барлық базалық шығындар үшін кем дегенде айына 450 мың теңге қажет.
  • Барлық базалық шығындарды қанағаттандыру үшін Алматы мен Астанада жұмыс істейтіндердің жартысына жуығында (49%) шығындарды өтеу үшін жалақысы жете бермейді.
  • Сонымен қатар жұмыскелер мен қалалар арасында айтарлықтай теңсіздік байқалады - Алматыда қаржылық тапшылыққа тап болатындардың саны Астанаға қарағанда 4 есе жоғары.
  • Орташа тап өкілдеріне жалақылары 700 мыңнан 1.2 млн теңгеге дейін алатын жұмыскерлердің 4.4%-ы ғана жатады. Олардың күнделікті шығындары табыстарының 40-50%-ын құрайды.
  • Табыстары орташа деңгейден жоғары жұмыскерлердің үлесі жұмыспен қамтылған халық ішінде бар болғаны 2%- ғы ие.

Біржолғы зерттеулер


Өмір сүру деңгейіТұтынушылық белсенділікАлександра Молчановская

Ең пайдалы ақпарат таратылымына жазылыңыз